PG Logo

Wie dan leeft, wie dan zorgt

Wie dan leeft, wie dan zorgt

Ik vermoed dat heel wat mensen zijn, die geen basisonderwijs hebben genoten, maar op de lagere school hebben gezeten. Zelf behoor ik ook tot die categorie. In Goes bezocht ik alle drie de Hervormde scholen, respectievelijk genoemd naar de prinsessen Beatrix-, Margriet- en Irene.
In ons rapportboekje stond bovenaan de lijst een cijfer voor Bijbelse Geschiedenis … dan een spatie … dan het geijkte rijtje schoolvakken en onderaan ook apart: “gedrag” en “vlijt.” Waardoor jouw – van des meesters norm afwijkend – gedrag werd veroorzaakt, waardoor je soms wat dromerig voor je uit zat te kijken, stond er niet bij… maar als ik voor die twee minder dan een acht haalde, waren ze thuis niet blij. Ouders vertrouwden blindelings op het oordeel van juf of meester – want je had toen ook nog meesters.

Sociaal krediet
De Chinese regering geeft ook cijfers voor gedrag en vlijt. Het is een getal en dat noemen ze je “sociaal krediet.”
Miljoenen geavanceerde camera’s registeren het gedrag van individuele Chinese burgers. Die camerasystemen herkennen je aan je gezicht en je houding. Als je als voetganger een rood verkeerslicht negeert, daalt je sociaal krediet; als je op tijd je belasting betaalt… stijgt het. Je krijgt dan privileges… voorrang bij de toewijzing van een woning of korting op kaarten voor het staatscircus.
Wordt je sociaal krediet gedrukt door een – naar de norm van de partij – te frequente aanschaf van alcoholische versnaperingen of de deelname aan een demonstratie… dan kan het zijn dat je juist geen kaartjes kunt krijgen, dat je bankrekening wordt geblokkeerd of in het ergste geval de gevangenisdeuren achter je in het slot vallen. In de TV-reportage trad een mevrouw op die zich prima voelt bij dat systeem. “Onze overheid zorgt goed voor ons en levert echt maatwerk. Op deze manier bouwen we aan een vredig en welvarend vaderland.” Zij en haar man vertrouwen blindelings op de goede intenties van de communistische partij.

Overeenkomst of verschil?
Er zijn overeenkomsten en verschillen met onze maatschappij. Bij ons zou de privacy-waakhond uiteraard op zijn achterste poten staan. Het voldoen aan des meesters norm staat niet hoog op onze prioriteitenlijst en het blindelings vertrouwen op degenen die gezag zouden moeten dragen, lijkt – net als gedrag en vlijt – helemaal verdwenen van onze conduitestaat.

De overeenkomst zit hem in het leveren van maatwerk.
Die term kom je – zeker als het om de zorg gaat – steeds vaker tegen, maar… waar in China dat cameranetwerk naadloos samenwerkt met de computersystemen van banken, ziekenhuizen, onderwijsinstellingen en allerlei openbare en geheime overheidsdiensten; is hier zelfs het simpelste overleg tussen hulpverlenende instanties nog  behoorlijk problematisch. Dat ligt niet aan de onwil van de mensen die er werken. Die worden er zelf ook maar al te vaak hoorndol van… Het knelpunt zit bij de regelgeving, die je helaas vaak kunt kenschetsen als: Georganiseerd wantrouwen.

Als je een uitkering wilt aanvragen, moet je een adres hebben. Maar de derde bank, aan het kronkelpad, in het oostelijke park heeft geen postcode. Peter, de dakloze die daar slaapt heeft geen adres en dan is inschrijving in de gemeentelijke basisadministratie niet mogelijk en wie daar niet instaat… krijgt geen uitkering.
Peter moet naar een ander loket in hetzelfde stadhuis. Peter moet daar opnieuw zijn verhaal vertellen en krijgt te horen dat hij zich moet wenden tot de gemeente waar hij het laatst heeft ingeschreven gestaan… In zijn geval: Venlo.
Volgend probleem: de reiskosten … en dus moet deze dakloze die nacht weer slapen op de derde bank aan het kronkelpad in het oostelijke park.

Luisterend oor
De straatpastor fietst door het park en ziet hem zitten…
Ja, ze ziet hem zitten op die derde bank, maar ze ziet hem ook zitten, en gaat naast hem zitten. Ze luistert. Dat is voor Peter een unieke ervaring… dat er iemand luistert! Alleen maar luistert… zonder meteen te denken aan regels, kaders, protocollen en financiering, want als je dat doet, dan luister je niet meer.
Wat een opluchting geeft dat: gewoon eens je hele verhaal vertellen.
Reacties van dak- en thuislozen op de straatpastor: Van die anderen moet je van alles. Ik vertrouw ze niet meer. Bij haar is het anders… Weet je… dat wijfie deugt! De straatpastor krijgt een ‘sociaal krediet’ waar de Chinese regering niet aan tippen en niemand iets aan af doen kan.

Uitzicht
Nu zult u misschien zeggen: Allemaal leuk en aardig, maar Peter slaapt die nacht toch weer op de 3-de bank, aan het kronkelpad in het oostelijke park. Klopt…maar met een klein briefje in zijn zak. Half 11 – HWK – Dampten 16. Hij heeft een afspraak bij de Stichting Hulpverlening vanuit de Westfriese kerken. Nee, niet over drie weken; morgen. Ja…en dan?
Dan komt er – als Peters verhaal blijkt te kloppen – reisgeld naar Venlo, of – als dat geen optie is – trommelt een professionele HWK-hulpverlener de betrokkenen bij elkaar en creëert – zoals een van hen het pasgeleden uitdrukte – chaos, totdat er een creatieve geest vaardig wordt over het gezelschap en iemand roept: Er zij licht!
Want waar de levenskansen van mensen in het geding zijn, wordt er altijd weer een situatie geschapen waarin dat leven tot bloei kan komen. En dat hoeft vaak niet eens zes dagen te duren, maar niettemin ziet God dat het goed is.

Denk nou niet dat ik de burgerlijke gemeente Hoorn hier in een kwaad daglicht wil stellen. Integendeel. Het was de vorige wethouder die samen met twee kerkelijke stichtingen een route bedacht, tussen de klippen van regels
protocollen door – die voor nieuwe Peters heel goed werkt. Er zijn echter nog heel veel andere gevallen, waarbij ook andere instanties betrokken zijn. Het gaat om de toekomst van mensen. Die mogen we niet naar de gallemiezen laten gaan onder het motto van vandaag “wie dan leeft , we dan zorgt.” Dat slaat alle creativiteit dood…

Mocht u, als lezer, iets hebben met de woningstichting hier in Hoorn neem dan even contact op…
Dank je wel

column van Ton Heijboer, eerder uitgesproken bij de Engel van Hoorn